Algemeen
Binnen dit programma staat de dienstverlening aan de inwoners centraal binnen de beleidsterreinen Werk, Inkomen en Zorg. Doel is de Bevelandse inwoners stimuleren tot zelfstandige participatie in de samenleving. Er wordt een beroep gedaan op de eigen kracht en verantwoordelijkheid van de inwoners. Tegelijkertijd bieden we sociale zekerheid aan inwoners, die dat nodig hebben. We streven naar een goede balans tussen de behoefte aan inkomensondersteuning van inwoners en de betaalbaarheid van de regelingen voor de gemeenten.
De doelgroep jongeren is een belangrijk speerpunt binnen de afdeling Werk, Inkomen en Zorg. Op verschillende terreinen besteden we extra aandacht aan deze groep om te werken aan een goed toekomstperspectief.
We werken intensief samen met de vijf lokale gemeenten met een gebiedsgerichte aanpak. Dit is onder andere zichtbaar door de aanwezigheid en samenwerking in de lokale teams. Ook wordt er gezamenlijk opgetrokken door middel van casusoverleg bij meervoudige complexe problematiek.
Er zijn verschillende verwachtingen per gemeente ten aanzien van het vormgeven van Stevig Lokale Teams. Onze ambitie is eenduidigheid te creëren vanuit onze rol en expertise gezien onze opdracht.
Participatiewet
Onder meer als gevolg van de toeslagenaffaire en ook de boodschappenaffaire is in het akkoord van het vorige kabinet opgenomen dat maatregelen nodig zijn om het vertrouwen van de burgers in de overheid te herstellen en de inrichting van de bestaanszekerheid te vereenvoudigen. Deze maatregelen zijn verdeeld in drie sporen. Spoor 1 is het wetsvoorstel Participatiewet in balans. Spoor 2 bevat domein-overstijgende maatregelen en maatregelen voor de langere termijn. Spoor 3 is gericht op het ontwikkelen van een instrumentarium om de vakkundigheid van professionals in de gemeentelijke uitvoering te verbeteren en een cultuuromslag te bewerkstelligen.
Inmiddels is er een wetsvoorstel gereed onder de naam Participatiewet in balans, het gaat om de grootste geplande aanpassing van de Participatiewet sinds de invoering in 2015. Het wetstsvoorstel bevat aanpassingen die ervoor moeten zorgen dat niet de regels, maar de mens meer centraal komt te staan. Inwerkingtreding is waarschijnlijk voorzien voor 1 januari 2026. We nemen de uitvoering nadrukkelijk mee in de voorbereidingen. Klantmanagers zijn bekend met de aanpassingen en we geven hen de juiste tools om de aanpassingen in de praktijk te brengen. Binnen de GR krijgen de drie genoemde sporen de komende jaren de benodigde aandacht. Hier wordt ook de verbinding gezocht met het project 'Simpel Switchen' dat gericht is op het vereenvoudigen van de overstap van uitkering naar werk.
Uit Landelijk onderzoek door de Arbeidsinspectie, blijkt dat er binnen de re-integratie van burgers sprake is van toename van complexiteit binnen de doelgroep. Dit geldt vooral voor de doelgroep jongeren en statushouders. Dit maakt het noodzakelijk keuzes te maken binnen de beschikbare re-integratiemiddelen.
In 2024 zijn door het ministerie van SZW hervormingen aangekondigd met betrekking tot de arbeidsmarktinfrastructuur, bedoeld om de gezamenlijke publieke en private dienstverlening aan werkzoekenden, werkenden en werkgevers te verbeteren. Eén van de maatregelen betreft de vorming van regionale werkcentra. Deze hervormingen raken ook de dienstverlening van het WSP van GR de Bevelanden. 2025 is daarbij een overgangsjaar en in 2026 moet in iedere regio een Werkcentrum actief zijn.
GR de Bevelanden wenst voor onze inwoners een passend aanbod voor diegenen die zich niet zelfstandig kunnen redden op de arbeidsmarkt. We zien dat er binnen het sociaal domein vraagstukken liggen ten aanzien van bijvoorbeeld (arbeidsmatige) dagbesteding en ontwikkeling van doelgroepen die niet direct inzetbaar zijn op de reguliere arbeidsmarkt. De in 2025 opgestelde meerjarenvisie van GR de Betho, GR de Bevelanden en de gemeenten wordt in 2026 verder geconcretiseerd. Deze visie is gericht op een toekomstbestendige, integrale uitvoering.
Inburgering
De Wet inburgering 2021 heeft als maatschappelijk doel dat alle inburgeringsplichtigen snel en volwaardig meedoen aan de Nederlandse maatschappij en ze bij voorkeur betaald werk doen. Om dat te bereiken is het kunnen spreken, lezen en schrijven van de Nederlandse taal belangrijk. Ook is het belangrijk om mee te doen in de maatschappij. Dat kan door onderwijs, werk, stage of vrijwilligerswerk. Dat doet iedereen op het eigen niveau. Daarnaast moeten inburgeringsplichtigen leren over de Nederlandse maatschappij. De GR voert dit gedeelte van de Wet Inburgering uit in samenwerking met andere partijen zoals VluchtelingenWerk en Scalda. Voor 2026 voeren we het traject Ontzorgen binnen de termijnen uit en verzorgen we zelf de training Omgaan met geld. Wij begeleiden de statushouders bij de scholingstrajecten en het toeleiden naar werk.
Bij het opstellen van deze tekst is er nog geen zicht op welke invloed de huidige kabinetsplannen gaan hebben op de uitvoering van de Wet Inburgering de komende jaren. Mogelijk betekent dit in de toekomst een lagere taakstelling voor het vestigen van statushouders, echter voor 2025 en 2026 voorzien we vooralsnog geen afname, mede omdat de inburgeringstrajecten twee jaar doorlopen.
Schulddienstverlening
GR de Bevelanden streeft naar een integrale aanpak bij schulddienstverlening en armoedebestrijding, waar mogelijk vroegtijdig en preventief. Preventieve activiteiten worden opgepakt in samenwerking met de gemeenten. We bieden aan verschillende doelgroepen toegankelijke, efficiënte en effectieve dienstverlening. In het kader van vroegsignalering wordt ieder signaal van betalingsachterstanden opgepakt. We gaan verder met de ontwikkelde aanpak voor de specifieke doelgroepen jongeren en ondernemers met financiële zorgen.
De doorstroom in de schuldhulpverlening is versneld door de verkorte schuldsaneringstermijn. Met betrekking tot de doorstroom is ook de samenwerking met bewindvoerders van belang. Wij willen afspraken vastleggen in convenanten.
Ons lidmaatschap van de NVVK borgt de kwaliteit van onze uitvoering van schuldhulpverlening. Hiervoor worden wij tweejaarlijks ge-audit. In 2026 vindt de volgende audit plaats. We monitoren en evalueren hiervoor de resultaten en effecten van onze schuldhulpverlening.
Wet maatschappelijke ondersteuning
Verder verstrekken we maatwerkvoorzieningen, die bijdragen aan de zelfredzaamheid en participatie van inwoners. Bij inwoners die ondersteuning vragen in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning wordt de persoonlijke situatie integraal in kaart gebracht om zodoende een passende oplossing te zoeken.
Door het benutten van diverse mogelijkheden proberen we het beroep op maatwerkvoorzieningen te beperken. De mate waarin we maatwerkvoorzieningen verstrekken hangt onder andere af van de beschikbaarheid van gemeentelijke voorzieningen in het voorliggende veld. GR en gemeentes moeten elkaar actief blijven opzoeken, samenwerken en inwoners vroegtijdig voorlichten. Dit is van belang om de gewenste besparingen en gewenste “grip op het sociaal domein” te bereiken.
In verband met de nieuwe contractering Jeugdwet zijn hernieuwde werkafspraken met de deelnemende gemeenten rond de overgang 18-/ 18 + gemaakt om een soepele overgang tussen de Jeugdwet en de Wmo mogelijk te maken.
Op 1 april 2026 loopt de sterfhuisconstructie van het oude (lumpsum)contract huishoudelijke hulp en begeleiding af. Dit betekent dat uiterlijk in het eerste kwartaal 2026 alle indicaties zijn omgezet naar de nieuwe contractvorm (PxQ). Daarnaast is er begin 2026 volop aandacht voor de verdere implementatie van het nieuwe contract hulpmiddelen, welke eind 2025 wordt afgesloten.
Met de wijziging van de eigen bijdrage WMO wordt de hoogte van de eigen bijdrage bij alle maatwerkvoorzieningen weer afhankelijk van het inkomen. Deze wijziging gaat per 1 januari 2027 in. De exacte invulling is op dit moment nog niet bekend. In 2026 moeten de voorbereidingen voor het aanpassen van de verordening en de beleidsregels hiervoor plaatsvinden.